Dottor Josie Muscat,

Staff mediku, paramediku u amministrattiv,

Mistiedna distinti,

Hu ta' pjaċir għalija nżur dan l-isptar modern u sabiħ u nirringrazzja lid-direzzjoni tal-istedina.  Għadni kif kelli l-opportunita` nara dak li joffri dan l-isptar f'dawk li huma servizzi professjonali, attrezzament tekniku innovattiv u l-kumditajiet stupendi ta' ospitalita` li għandkom hawn u nista' ngħid li ħadt impressjoni eċċellenti.  Ma nistax ħlief nifirħilkom kollha kemm intom għas-servizzi li tatu b'tant dedikazzjoni.  Dan hu sptar li jħabbatha tajjeb ma' sptarijiet privati oħra f'Malta, fl-Ewropa u f'pajjiżi oħra.  Bil-Malti ngħidu "tistaqsix lit-tabib imma lill-imġarrab".  Jidhirli li l-maġġoranza kbira tal-imġarrbin, il-pazjenti, għandhom biex joħorġu sodisfatti bis-servizzi li joffri dan l-isptar.

Bħall-parti l-kbira ta' ħutna l-Maltin, jiena għandi ammirazzjoni kbira lejn il-professjoni medika u nagħti ġieħ lit-tobba u l-paramediċi tagħna li jpoġġu l-pazjent l-ewwel u qabel kollox b'mod li l-pazjent li jkun jeħtieġ il-kura u l-attenzjoni tagħhom, isib il-konfort li jkun jeħtieġ.

Pajjiżna huwa fortunat li għandu tobba u speċjalisti kwalifikati daqs l-aħjar li hemm f'pajjiżi avvanzati f'oqsma bħall-pedjatrija, il-ġerjatrika, l-onkoloġija, l-ostetrika u l-ġinekoloġija, il-kirurġija u speċjalizzazzjonijiet oħrajn.  Il-professjoni medika Maltija, jixirqilha kull tifħir għall-livell professjonali għoli tagħha u dan jixħduh anki istituzzjonijiet mediċi barranin, fejn ħafna tobba Maltin għamlu isem u taw ġieħ lil art twelidhom u huma rispettati fil-pajjiżi fejn għażlu li jipprattikaw il-professjoni tagħhom.  Malta għandha tradizzjoni twila fil-mediċina u l-kirurġija li tmur lura għaż-żmien tal-Ordni ta' San Ġwann li kellha missjoni ospedaliera ta' livell għoli u li kienet ukoll tħarreġ tobba Maltin ta' dak iż-żmien.  L-iskola medika li għandna Malta wkoll għandha storja antika u t-taħriġ li tagħti lit-tobba huwa ta' livell tajjeb.

Naħseb li Malta hija addattata biex tkun ċentru ta' kura medika fir-reġjun tal-Mediterran u naf li dan l-isptar u sptarijiet privati oħrajn ġieli ikkuraw pazjenti li ġew Malta apposta biex jibbenefikaw mill-kura li joffru l-isptarijiet u l-professjonisti mediċi Maltin.  Dan hu objettiv li nagħmlu tajjeb nimmiraw għalih, għax mhux biss jgħin fil-viabilita` tal-isptarijiet privati tagħna imma wkoll jgħin l-ekonomija u jkompli jsaħħaħ ir-reputazzjoni tajba li għandha Malta f'dan il-qasam.

Nemmen li jkun ta' benefiċċju għall-pazjenti li jkun hemm kooperazzjoni sħiħa bejn l-isptarijiet statali u dawk privati biex dan iservi ta' ġid għall-pazjent.  Aktar milli jikkompetu ma' xulxin, naħseb li tista' tinħoloq u tissaħħaħ simbjosi bejn il-privat u l-istatali sabiex il-pazjenti jinqdew mill-aħjar li joffri l-pajjiż.  Fejn tidħol is-saħħa, il-pazjent jieħu priorita` fuq kull konsiderazzjoni oħra.

Il-professjoni medika Maltija, mhux biss għandha livell għoli fix-xjenza u t-teknika medika u l-kirurġika, imma wkoll tgawdi minn reputazzjoni għolja f'dik li hija etika professjonali.  Aħna nemmnu bis-sħiħ li l-bniedem għandu valur inestimabbli u l-ħajja umana hija sagra mill-mument tal-konċepiment sat-tmiem naturali tagħha.  Il-persuna umana tibqa' invjolabbli tul il-ħajja kollha.  Kif jaf kulħadd, illum jeżistu kwestjonijiet etiċi u bio-etiċi li ma kinux jeżistu dahri.  F'dan ir-rigward, jista' jkun li Malta, f'xi każijiet, għadha nieqsa minn normativi suffiċjenti li jirregolaw kwistjonijiet bħal dawn u li jiggwidaw lit-tabib f'każijiet li jistgħu jkunu sensittivi.

It-tabib, u meta qed ngħid tabib ninkludi wkoll każijiet fejn id-deċiżjonijiet jittieħdu kolleġġjalment minn tim ta' tobba u speċjalisti, jista' jkun rinfaċċat b'okkażjonijiet fejn irid jieħu deċiżjonijiet etiċi gravi.  Għaldaqstant, il-professjoni medika trid tkun preparata u edukata dwar aspetti speċifiċi tal-etika medika u mħarrġa biex taħseb b'mod kritiku dwar id-dinja dejjem aktar kumplessa ta' din il-professjoni.  Dan irid isir, kif naħseb li qed isir, sa mill-iskola medika meta t-tobba prospettivi għadhom qed jitħarrġu.

Hawn m'għandix iż-żmien nidħol f'ħafna dettall imma ta' min isemmi xi eżempji prattiċi.  Kif inhu magħruf, it-tekonoloġija ta' life-support għamlet avvanzi kbar fl-aħħar erbgħin sena u dan qajjem mistoqsijiet etiċi ġodda f'każijiet ċelebri barra minn Malta.  Għal sekli sħaħ, il-mewt kienet tiġi ċertifikata fuq il-bażi tal-funzjoni kardijaka jew respiratorja.  Illum, il-linja bejn il-mewt u l-ħajja mhux dejjem hija daqshekk ċara u l-mewt kellha tiġi definita b'mod ieħor bħalma hu l-waqfien tal-funzjonijiet ċerebrali.  Sakemm hemm il-ħajja, aħna nemmnu li għad hemm id-dinjita` umana u d-dritt għall-ħajja.  Il-mistoqsija li tqum hija: meta għandna nwaqqfu l-magni ta' life support?  Meta għandhom jitwaqqfu metodi straordinarji ta' kura medika li jżommu ħaj lill-pazjent afflitt b'mard inkurabbli u terminali?  Liema konsiderazzjonijiet iridu jiġu eżaminati?  Raġunijiet ekonomiċi, bħal kemm qed tiswa l-kura tal-pazjent, huma ġustifikabbli f'każijiet bħal dawn?  Min se jieħu d-deċiżjoni finali - it-tabib, il-pazjent innifsu, il-familja tal-pazjent, il-qorti?

Il-fertilita` u l-prokreazzjoni assistita huma aspett ieħor importanti tal-etika medika.  Koppji bi problemi ta' fertilita` jistgħu jfittxu għajnuna teknoloġika.  Fl-1978 twieldet l-ewwel tarbija bil-proċess ta' fertilizzazzjoni in vitro.  Din it-teknoloġija hija llum ipprattikata f'Malta wkoll b'suċċess u ġenituri Maltin irrealizzaw il-ħolma tagħhom li jkollhom l-ulied.  Dan ukoll ġab mistoqsijiet etiċi dwar embrijuni mhux impjantati fl-utru u x'sejjer isir minnhom.  Nafu li fid-dinja hemm iffriżati eluf ta' embrijuni li d-destin tagħhom huwa inċert.  Illum hu possibbli li anki jingħażlu donaturi taċ-ċelloli riproduttivi.  B'liema garanziji ta' privatezza u taħt liema ċirkostanzi għandu jsir dan, jekk għandu jsir?  X'inhuma l-kwestjonijiet ġuridiċi ta' paternita` jew maternita` li jqumu f'dawn il-każijiet?  Din it-teknoloġija għandha tiġi użata f'każ, pereżempju, fejn l-omm hija ta' eta` avvanzata kif diġa' rajna jsir barra minn Malta?  Huwa moralment leċitu li koppji mingħajr problemi ta' fertilita` jirrikorru għal prokreazzjoni assistita sabiex ikollhom ċertezza akbar li t-tarbija tagħhom tkun kif jixtiquha huma permezz ta' selezzjoni ġenetika?

Jeżisti wkoll dibattitu barra minn Malta rigward riċerka fuq iċ-ċelluli staminali embrijonali u jqumu ħafna mistoqsijiet morali fuq dan. 

Punt ġuridiku-etiku ieħor li nixtieq nalludi għalih jirrigwarda d-donazzjoni tal-organi post-mortem.  F'Malta, id-donazzjoni hija fakultattiva u anke f'każijiet fejn l-individwu jkun wera x-xewqa li jingħataw l-organi tiegħu wara mewtu, hu meħtieġ il-kunsens tal-familjari.  Dan il-kunsens għandu jibqa' neċessarju meta diġa' jkun hemm il-kunsens tad-donatur mogħti meta kien għadu ħaj?  F'ċerti pajjiżi, id-donazzjoni tal-organi hija obbligatorja anki fl-assenza tal-indikazzjoni pożittiva waqt li d-donatur kien għadu ħaj u mingħajr il-kunsens tal-familjari: huwa etiku li jsir dan?  L-interessi leġittimi tar-riċevitur tal-organi għandhom jissuperaw ix-xewqat tad-donatur mejjet u tal-familjari tiegħu?

Kwestjoni oħra fundamentali hija dik dwar kura medika jew trattament ieħor li jkun għadu ġdid u li jkun ta' prezz għoli.  Sa fejn huwa l-Istat obbligat li jagħti trattament bħal dan lil kull pazjent li jista' jibbenefika minnu?  Jekk kull persuna għandha valur inestimabbli u l-ħajja hija l-aktar don prezzjuż, l-Istat għandu jipprovdi bla ħlas kwalsiasi kura, tqum kemm tqum f'termini ekonomiċi, jekk tista' ssalva l-ħajja tal-pazjent?  Il-mezzi finanzjarji ta' individwu għandhom jiddeterminaw jekk jieħux il-kura kollha disponibbli jew le?

Dawn huma biss xi ftit riflessjonijiet fuq numru żgħir ta' kwestjonijiet bioetiċi li tajjeb wieħed jaħseb fuqhom għaliex inħoss li aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar se jsiru relevanti anki hawn Malta u li dwarhom għad iridu jittieħdu ċerti deċiżjonijiet u isiru dispożizzjonijiet legali biex jirregolawhom.

Fl-aħħarnett filwaqt li nirringrazzja ħafna lid-direzzjoni tal-għotja ta' ħames PET/CT scans lill-Malta Community Chest Fund, nixtieq lilkom ilkoll aktar ħidma fil-missjoni nobbli tagħkom b'risq il-pazjenti u nawguralkom aktar suċċess fiż-żmien li ġej.