President
Myriam Spiteri Debono

President
Myriam Spiteri Debono

Id-diskors tal-President waqt l-ERA Awards 2026

Għat-tielet sena konsekuttiva qed ningħaqad magħkom għall-ERA Awards, attività li tonora lil dawk li ħadmu b’impenn u b’viżjoni biex jiġi ssalvagwardjat l-ambjent tagħna.

L-ERA Awards saret pjattaforma importanti ħafna li tirrikonoxxi l-ħidma attiva favur l-ambjent, filwaqt li tenfasizza l-aħjar prattiċi li jispiraw involviment ferm usa’ fl-attiviżmu ambjentali. Dan kollu jikkontribwixxi għal futur aktar sostenibbli f’pajjiżna.

Il-valur ta’ dawn il-premjijiet mhuwiex rifless biss fir-rikonoxximent tal-kisbiet minn enitajiet jew minn individwi, iżda fil-messaġġ ċar li jwasslu favur l-protezzjoni tal-ambjent bħala obbligu kolletiv.

Huwa għalhekk li l-ERA Awards huma valur miżjud, fil-protezzjoni b’mod olistiku viżjonarju, li għandu jmexxina fil-politika ambjentali li inħaddmu, għall-ġid preżenti u futur ta’ pajjiżna.

It-twessiegħ tal-kategoriji tal-premjijiet is-sena l-oħra, u ż-żieda fil-konkorrenza ta’ sottomissjonijiet din is-sena, jirriflettu t-tkabbir tal-kuxjenza ambjentali fis-soċjetà tagħna; Soċjetà li qed tifhem li l-progress ma jistax jitkejjel biss f’termini ekonomiċi, iżda wkoll fil-kwalità tal-ħajja li noħolqu għalina u għal dawk li ġejjin warajna, u mhux l-anqas fl-aspirazzjonijiet li jitnisslu u jevolvu fiż-żgħar tagħna li jesprimu x-xewqat tagħhom dwar l-ambjent ta’ madwarna sa minn età żgħira.  

Ukoll dawn l-Awards jibgħatu messaġġ ċar li l-ambjent mhuwiex responsabbiltà ta’ xi settur wieħed biss, iżda jappartjenu għalina lkoll.

Illum, aktar minn qatt qabel, qed ngħixu fi żmien fejn ir-relazzjoni bejn il-bniedem u l-ambjent qed tiġi mkassbra, u ritmu naturali tal-ħolqien mhedded. Il-bidliet klimatiċi m’għadhomx kunċett astratt jew imbiegħed; huma realtà li qed immissu b’mod dirett u mill-qrib kuljum.

Il-pressjonijiet fuq il-klima u fuq ir-riżorsi naturali, fosthom l-ilma, qed ikomplu jiżdiedu, u kull ma’ jmur, qed iħallu effetti qerrieda fiċ-ċiklu naturali tad-dinja li ngħixu fiha.

Hekk kif it-temperaturi globali qed jisplodu ’fuq, sena wara l-oħra, u s-sistemi meteroloġiċi qed jinbidlu ħesrem, fenomeni naturali bħaċ-ċikluni, uragani, għargħar u sħana eċċessiva (heat waves) qed isiru aktar komuni.

Statistika uffiċċjali turi kif fl-aħħar ħames deċennji, kien hemm żieda ta’ tlieta u tmenin fil-mija (83%) ta’ diżastri naturali relatati mat-tibdil fil-klima.

F’pajjiż ċkejken bħal tagħna, b’limiti fir-riżorsi naturali, insularità mill-kumplament tal-kontinent Ewropew, u densità ta’ popolazzjoni fost l-ogħla fid-dinja, dawn l-isfidi jieħdu bixra differenti, u d-diffikultajiet biex wieħed jilqa’ għalihom ikunu aktar akuti. L-effetti koroh jinħassu b’mod aktar konkret, wkoll minħabba ċ-ċokon fiżiku tal-gżejjer tagħna u d-diffikultajiet biex wieħed jilqa’ għalihom ikunu aktar akuti.

Ippermettuli ngħidilkom li b’mod konxju mhux qed nuża l-kelma nelbgħu fi rigward ta’ dawn l-isfidi – għaliex din hija kampanja kontiwna u ta’ dejjem.

F’Malta rajna kif esperjenzjana żieda ta’ grad u nofs (1.5oC) fit-temperatura medja fuq medda ta’ ħamsin sena, b’riżultat li l-ilma tax-xita, riżorsa importanti ħafna għalina, naqset b’aktar minn sebgħin (70) millimetru.

Dan ħalla effetti devastanti fuq il-klima u l-ekosistemi tagħna: bi sjuf aktar sħan u xtiewi aktar xotti, u b’detriment għall-flora u l-fawna tagħna.

Huwa għalhekk li l-użu tal-art b’mod għaqli, il-protezzjoni tal-baħar u tal-fawna, il-kwalità tal-arja, u l-aċċess għal spazji miftuħa huma kollha elementi li jiddeterminaw mhux biss l-protezzjoni tal-ambjent fiżiku tagħna, iżda is-salvagwardjar tal-benesseri soċjali u mentali tal-komunitajiet tagħna.

Huwa għalhekk li, ta’ spiss, insostni kemm huwa importanti li nżommu “bilanċ” fil-qalba tal-politika u tal-azzjoni tagħna. Il-fatt li pajjiżna sejjer daqstant tajjeb ekonomikament, minnu fih għandu jixprunana biex b’mod konxju, infasslu l-policies tagħna madwar viżjoni wiesgħa u profonda, fejn il-bniedem jgħix b’armonija mal-ambjenti tan-natura li minnha wkoll il-bniedem jifforma, parti.

Il-progress veru jiġi rifless biss f’kemm il-pajjiż huwa kapaċi jagħmel pjanijiet fit-tul u jilqa’ għall-isifdi malajr kemm jista’ jkun. Dan isir biss jekk ikun hemm bilanċ bejn l-iżvilupp u l-konservazzjoni, bejn il-ħtiġijiet tal-lum u d-dmir li għandna għall-ġenerazzjonijiet futuri.

F’dan il-kuntest, il-governanza trasparenti u b’impenn favur ambjent aktar sostenibbli hija importanti ħafna biex pajjiżna ikun preparat għal dak li hemm għalih fil-futur.

Din is-sena rajna t-tnedija uffiċjali tal-Viżjoni għal Malta 2050, fejn wieħed mill-pedamenti ta’ din il-viżjoni huwa propju l-ambjent u l-klima, u l-għanijiet tal-Gvern biex Malta tikseb il-newtralità klimatika.

Il-Viżjoni, minna nfisha, ssostni fuq l-importanza tal-ambjent naturali u anke l-protezzjoni tal-ambjent arkitettoniku u urban tagħna, bħala pilastri ewlenin li jsostnu u jsaħħu r-reżiljenza ta’ pajjiżna, u jixprunawha biex tilħaq miri importanti għal kisba ta’ sostenibbiltà kif mixtieq.

L-inizjattiva ambjentali fi ħdan il-Viżjoni 2050, tgħaqqad mal-inizjattivi ekonomiċi u soċjali oħra biex jespandi l-użu tal-enerġija rinnovabbli u biex jiġu salvagwardjati riżorsi naturali bħal-ilma.  Dan filwaqt li jsir sforz biex ikompli jitnaqqas l-iskart u tkompli tiġi protetta l-bijodiversità fuq l-art u fil-baħar. 

Nemmen li biex verament naraw il-Viżjoni għal Malta 2050 tieħu l-ħajja, irid ikun hemm il-kontribut dirett, u attiv, ta’ kull wieħed u waħda minnha, f’kull qasam tal-ħajja.

Huwa hawnhekk fejn tidħol l-importanza tal-attiviżmu u l-volontarjat b’għanijiet ambjentali.

L-attiviżmu fi ħdan għaqdiet volontarji qed jiżdied ġmielu, u qed naraw aktar l-involviment attiv ta’ tfal u żgħażagħ fihom. Dan jawgura tajjeb biex tibqa’ tippersisti il-protezzjoni tal-ambjent tagħna.

Minbarra l-kritika kostruttiva li joffru dawn il-gruppi ambjentali, hemm ukoll l-element edukattiv li permezz tiegħu, aktar individwi qed isiru aktar konxji mill-importanza tal-ambjent ta’ madwarna.

Il-valuri ambjentali ma jistgħux jiġu imposti; iridu jitrawmu. It-tfal u ż-żgħażagħ tagħna għandhom jikbru b’sens ta’ rispett lejn dak li jdawwarhom, u b’kuxjenza ċara li l-azzjonijiet tagħhom għandhom konsegwenzi reali. Huma mhux biss il-futur, iżda diġà huma parti mill-preżent li qed jifforma l-għada.

Il-persuni u l-organizzazzjonijiet li l-ERA qed tirrikonoxxi llejla huma xhieda ħajja ta’ dawn il-valuri. Dawn juru li bidla vera tibda minn inizjattivi konkreti, kultant żgħar, iżda konsistenti, li maż-żmien joħolqu impatt sostanzjali.

Ninsabu f’mument fejn għandna l-opportunità nagħżlu x’tip ta’ pajjiż irridu ngħixu u nikbru fih: Pajjiż li jsegwi, jew pajjiż li jmexxi bl-eżempju? Pajjiż li jikkonsma, jew pajjiż li jħares u jħaddan?

L-għażla hija tagħna, u kull deċiżjoni li nieħdu llum se tiddetermina r-realtà ta’ għada.

Nawgura li dawn il-premjijiet ikomplu jservu bħala xempju ta’ dak li hu possibbli meta l-impenn jiltaqa’ mal-viżjoni. Fl-istess waqt, inħeġġeġ lil kulħadd biex dan l-ispirtu ma jibqax limitat għal okkażjonijiet bħal dawn, iżda jsir parti mill-ħajja ta’ kuljum tagħna.

Fl-aħħar nett, nirringrazzja lill-Awtorità għall-Ambjent u r-Riżorsi tal-ħidma kontinwa tagħha, u nifraħ lir-rebbieħa għax-xogħol taħghom li llejla, b’mod tanġibbli, ġie apprezzat u rikonoxxut.