Ippermettuli li nibda s-serata ta’ llejla b’ringrazzjament mill-qalb lill-Ħbieb tal-Arkivji Nazzjonali ta’ Malta fl-okkażjoni tal-25 anniversarju tagħhom, ħidma ta’ ħamsa u għoxrin sena mindu bdew jippruvaw li jkollna fuq xiex naqgħu għal dak li jkollna bżonn; veru ħidma b’risq il-poplu.
Nifirħilkom għall-ġabra kommemorattiva tal-volum intitolat ‘Heirlooms for Posterity’, b’kontribuzzjonijiet akkademiċi ppublikati fl-okkażjoni ta’ dan l-anniversarju.
Dan il-volum, b’dan it-titlu, jissotolinja r-ruħ ta’ kull wieħed u waħda mill-voluntiera studjużi li ngħaqdu u stabbilixxew il-Friends of the National Archives ħamsa u għoxrin sena ilu.
Kienu xprunati bi ħsieb wieħed li jikkuraw dak li diġà kellna bħala xhieda tanġibbli tal-iżvilupp soċjo-politiku ta’ ġensna, iżda fuq kollox li jinġabar u ma tintilifx evidenza li għadha mhix miġbura.
Mhux biss iżda fil-ħsieb tal-fundaturi li l-evidenza li tinsab f’istituzzjonijiet u għand familji ta’ individwi, li jissenjalaw l-iżvilupp storiku ta’ pajjiżna tkun professjonalment arkivjata.
Kwart ta’ seklu ta’ servizz volontarju, dedikazzjoni soda, u determinazzjoni fil-preservazzjoni tal-wirt dokumentat ta’ Malta.
Matul l-aħħar ħamsa u għoxrin (25) sena, din l-organizzazzjoni kibret f’moviment dinamiku il jaħdem biex jippreserva l-memorja ta’ pajjiżna.
L-għaqda ġiet imwaqqfa propju fis-sena elfejn (2000) fejn, grupp żgħir ta’ individwi offrew li, b’mod volontarju, jagħtu l-appoġġ tagħhom lill-Arkivji Nazzjonali fil-promozzjoni ta’ kuxjenza fost il-pubbliku dwar ix-xogħol li jsir, kif ukoll dwar l-importanza li jiġu preservati oġġetti u rekords ta’ valur storiku.
Grazzi għal ħidma tul l-aħħar ħamsa u għoxrin (25) sena, l-Għaqda rnexxielha takkwista diversi dokumenti, ritratti u materjal stampat. Fuq kollox, għenet biex jiġi akkwistat ukoll materjal awdjo-viżiv, element importanti ħafna, speċjalment għall-ġenerazzjonijiet iżgħar.
L-arkivjar huwa proċess metikoluż u importanti wkoll minħabba li minnu jkun hemm aċċess dirett għad-dokumentazzjoni kollettiva li tolqot lil ġensna b’mod kollettiv. Minnu wkoll joħorġu evidenzi ta’ żviluppi individwali li flimkien ikattru l-karattru tagħna.
Eluf ta’ individwi, inkluż jiena stess, kelli l-opportunita’ li napprezza mill-qrib l-importanza li pajjiżna jkollu arkivji konsiderevoli u aċċessibbli biex minn huwa professjonist, student, jew jinteressah il-miġja tal-ġens Malti, ikun jista’ jagħmel ir-riċerka neċċessarja biex isib l-informazzjoni li jixtieq għal dak li jkun qed jaħdem fuqu.
L-Arkivji jiġbru fihom l-istorja tagħna bħala poplu, u jirrakkontaw it-traġitt tagħna bħala pajjiż minn perjodu għall-ieħor, b’mumenti li tassew immarkaw bidla fl-istorja ta’ pajjiżna.
Rajna kif fis-snin reċenti kien hawn impetu sabiex tiżdied id-diġitalizzazzjoni tad-dokumenti fiżiċi, anke sabiex tiżdied l-aċċessibilita għalihom, filwaqt li jitnaqqas il-bżonn ta’ spazju fiżiku li fih iridu jinżammu.
Ovvjament, dan ma jfissirx li kollox ward u żgħar. L-Arkivji Nazzjonali għamel progress fuq dan ir-rigward, iżda għad baqa’ dokumenti fiżiċi mhux diġitalizzati u saħansitra mhux katalogati.
Dan ixekkel mhux ftit il-proċess ta’ kisba ta’ dokumentazzjoni u arkviji ġodda li huma strumentali biex l-Arkiviji Nazzjonali jibqgħu jiffunzjonaw b’mod effettiv.
Huwa għalhekk importanti li l-Friends of the National Archives of Malta tibqa’ tissaħaħ u tiġbed lejha aktar individwi li huma lesti li jagħtu daqqa t’id u fuq kollox inqajmu kuxjenza fuq il-bżonn li jkollna post alternattiv għal dak li kien maħsub biex ikun il-post fejn jinżammu l-Arkivji Nazzjonali, u dan l-ispazju intuża għal ħaġa oħra. Naħseb li wasal iż-żmien li nagħmlu sforz ieħor.
Kien ta’ sodisfazzjon li nara numru tajjeb ta’ individiwi li resqu ’l quddiem u applikaw għall-kors qasir offrut mill-Għaqda bit-titlu ‘We Archives’, bil-għan li l-membri tal-pubbliku jersqu viċin aktar lejn il-memorja pubblika permezz tal-arkivjazzjoni.
Il-voluntiera huma l-qalba tas-suċċess tal-Friends of the National Archives of Malta. Huma jiddedikaw ħinhom u l-kompetenza tagħhom, ħafna drabi minn wara l-kwinti biex jikkatalogaw, jiddiġitalizzaw, jiġbru fondi, u jippromwovu avvenimenti li jżidu l-għarfien dwar il-bżonn li nibżgħu għal dak li għandna.
Il-ħidma tagħhom, iżda, qed tinħass b’mod sħiħ, u grazzi għalihom, kemm aħna, kif ukoll dawk li għad iridu jiġu, ser ikollhom aċċess ħieles għal aktar materjal fl-Arkivji tagħna.
Dan juri l-impenn ċiviku li jsaħħaħ l-identità nazzjonali tagħna; u jarrikkixxi l-wirt kulturali u kollettiv tagħna bħala nazzjon u jidhirli illi parti minn dan l-impenn għandu jkun ħidma sfiqa biex titkattar il-ħeġġa fost iż-żgħażagħ, u fost l-istudenti, sa mill-eta’ tar-raġuni, biex tikka tikka nġibuhom konxji.
Nitlobkom, intom il-pijunieri tal-Friends of the National Archives biex tgħaddu l-passjoni patrijottika tagħkom, li sawwar lill-Maltin, nippruvaw flimkien ngħadduha liż-żgħar tagħna.
Din hi passjoni li għandha element importanti, li jmur aktar fil-fond minn sempliċi romantiċiżmu tad-daqqa, għax għeruqha fi studju u analiżi b’reqqa akkademika, ta’ dak illi jarrikixxi l-isfond tal-perkors storiku tagħna.
Minn qalbi nawgura mill-ġdid lill-Għaqda f’għeluq il-ħamsa u għoxrin (25) sena mit-twaqqif tagħha u biex tħares ’il quddiem għas-snin li ġejjin biex inkomplu nkattru l-Arkivji li għandna, li huma r-rekord li għaddejna minnu.
Hemm bżonn ukoll li nimpenjaw iktar nies li jagħmluha l-karriera tagħhom, li nżidu l-Arkivji, għaliex l-istorja issa bdiet li qed nagħtu importanza li noħorġu u neżaminaw il-verità tal-fatti. Irridu nkunu aħna li vera mmorru fl-għeruq ta’ dak li jagħmilna li aħna.
Mill-Presidenza hemm apprezzament tax-xogħol li tagħmlu.
Kull riproduzzjoni ta’ dan id-diskors teħtieġ permess minn qabel mill-Uffiċċju tal-President ta’ Malta. Jekk jogħġbok ikkuntattja l-Uffiċċju tar-Relazzjonijiet Pubbliċi fuq [email protected] u [email protected].